Σύμφωνα με το ZDNet η Mozilla διέκοψε προσωρινά την λειτουργία της υπηρεσίας διαμοιρασμού αρχείων Firefox Send, καθώς ερευνά καταγγελίες εκμετάλλευσης της από διακινητές malware. Επιπλέον προσθέτει την δυναότητα "report abuse" σε αυτήν.
Η υπηρεσία Firefox Send ενεργοποιήθηκε τον Μάρτιο του 2019, προσφέροντας
ασφαλή και ιδιωτικό διαμοιρασμό αρχείων για τους χρήστες του Firefox
-προσβάσιμη και μέσω Web. Όλα τα αρχεία αποθηκεύονται κρυπτογραφημένα
και ο uploader μπορεί να ορίσει τον χρόνο που αυτά θα παραμείνουν σε
αποθήκευση ή την αυτόματη διαγραφή τους μετά από X αριθμό downloads.
Τους τελευταίους μήνες όμως, η κρυπτογραφημένη αποθήκευση
-καταχρηστικά- χρησιμοποιείται από τους δημιουργούς malware, για το
μοίρασμα malware μέσω των links του Firefox Send.
Για την ώρα δεν είναι γνωστό, το πότε θα επανέλθει σε λειτουργία και όλα τα links είναι απενεργοποιημένα.
Στο παρόν άρθρο θα δούμε πως πολύ εύκολα μπορούμε να παρακάμψουμε
τους περιορισμούς κάποιων ISPs σε συγκεκριμένες ιστοσελίδες. Αυτό θα το
πετύχουμε με τη χρήση του αγαπημένου μας open source browser Mozilla
FireFox.
Είχαμε γράψει σε προηγούμενο άρθρο έναν πιο σύνθετο οδηγό για το πως
μπορούμε να προσπεράσουμε τους συγκεκριμένους περιορισμούς και
ταυτόχρονα να διατηρήσουμε μόνιμα αυτά τα αποτελέσματα. Δείτε το:
Η παραπάνω διαδικασία είχαμε δει ότι είναι απλή και καθολική και
περιλαμβάνει αλλαγή των dns του Windows ή και Linux ώστε όσα λογισμικά
«τρώγανε πόρτα» με απαγόρευση πρόσβασης σε ιστοσελίδες να μπορούν να
μπαίνουν σε αυτές τις αποκλεισμένες σελίδες.
Τι γίνεται όμως στην περίπτωση που θέλουμε απλά να δούμε μια τέτοια σελίδα και να επιστρέψουμε στις αρχικές μας ρυθμίσεις;
Σε αυτή την περίπτωση έρχεται η πολλή πρακτική επιλογή του FireFox DNS over HTTPS να μας βγάλει από τη δύσκολη θέση
Πως ξεμπλοκάρω ιστοσελίδες μέσω Firefox
Η διαδικασία είναι εξαιρετικά απλή και δεν χρειάζεται παρά να έχετε την τελευταία έκδοση του Firefox.
Πως το ενεργοποιώ;
Από τις ρυθμίσεις του firefox (δίνουμε πολύ απλά στη γραμμή
διευθύνσεων about:preferences) όπου τέρμα κάτω επιλέγουμε στα Network
Settings επιλέγουμε ρυθμίσεις
Στη συνέχεια στο νέο παράθυρο που θα ανοίξει επιλέγουμε no proxy, τικάρουμε την επιλογή Enable DNS over HTTPS και επιλέγουμε τον Provider της αρεσκείας μας (Προτείνεται ο Cloudflare) και τέλος αποθηκεύουμε τις αλλαγές με ΟΚ
Οι αλλαγές θα εφαρμοστούν αμέσως και θα μπορούμε να επισκεφτούμε τις
σελίδες της αρεσκείας μας χωρίς να έχει πλέον ο ISP μας την δυνατότητα
απαγόρευσης πρόσβασης.
Στην περίπτωση που θέλουμε να επιστρέψουμε στην αρχική κατάσταση τον browser μας, ακολουθούμε την αντίστροφη διαδικασία.
Σύμφωνα με το ZDNet περισσότεροι
από 850.000 ιστότοποι εξακολουθούν να χρησιμοποιούν τα παλιά πρωτόκολλα
TLS 1.0 και 1.1, τα οποία έχουν προγραμματιστεί να καταργηθούν από τους τέσσερις μεγάλους browsers (Safari, Chrome, Firefox, Edge) αυτό το μήνα.
Αυτό περιλαμβάνει ιστοσελίδες για μεγάλες τράπεζες, κυβερνήσεις,
οργανώσεις ειδήσεων, τηλεπικοινωνίες, καταστήματα ηλεκτρονικού εμπορίου
και κοινότητες διαδικτύου, σύμφωνα με έκθεση που δημοσιεύθηκε σήμερα από
την εταιρεία τεχνολογίας του Ηνωμένου Βασιλείου Netcraft.
Πρόκειται για αρχαία πρωτόκολλα, που κυκλοφόρησαν το 1996 και το 2006, αντίστοιχα. Τα πρωτόκολλα αυτά χρησιμοποιούν αδύναμους κρυπτογραφικούς αλγόριθμους και
είναι ευάλωτοι σε μια σειρά από κρυπτογραφικές επιθέσεις που έχουν
αποκαλυφθεί τις τελευταίες δύο δεκαετίες, όπως BEAST, LUCKY 13, SWEET
32, CRIME και POODLE.
Αυτές οι επιθέσεις επιτρέπουν στους επιτιθέμενους να αποκρυπτογραφούν
το HTTPS και να έχουν πρόσβαση στην διαδικτυακή επισκεψιμότητα του ιστολογίου θύματος.
Νέες εκδόσεις αυτών των πρωτοκόλλων κυκλοφόρησαν το 2008 (TLS 1.2) και
2017 (TLS 1.3), και οι δύο θεωρούνται ανώτερες και ασφαλέστερες από το
TLS 1.0 και το TLS 1.1.
Η αφαίρεση των TLS 1.0 και TLS 1.1 ανακοινώθηκε πριν από δύο χρόνια
Μετά την κυκλοφορία του TLS 1.3 την άνοιξη του 2018, οι τέσσερις κατασκευαστές προγραμμάτων περιήγησης - Apple , Google , Mozilla και Microsoft
- συγκεντρώθηκαν και ανακοίνωσαν από κοινού τον Οκτώβριο του 2018
σχέδια για άρση υποστήριξης για TLS 1.0 και TLS 1.1 στις αρχές του 2020.
Τα πρώτα στάδια αυτής της αποθάρρυνσης άρχισαν πέρυσι όταν οι
φυλλομετρητές άρχισαν να επισημαίνουν τοποθεσίες που χρησιμοποιούν TLS
1.0 και TLS 1.1 με έναν δείκτη "Not Secure" στη γραμμή διευθύνσεων URL
και το εικονίδιο κλειδώματος, υπονοώντας στους χρήστες ότι η σύνδεση
HTTPS δεν ήταν τόσο ασφαλής όπως θα μπορούσαν να φανταστούν.
Αργότερα αυτό το μήνα, τα προγράμματα περιήγησης θα μεταβούν από την εμφάνισης κρυφής προειδοποίησης σε εμφάνιση σφαλμάτων πλήρους
σελίδας αποτρέποντας έτσι τους χρήστες να έχουν πρόσβαση σε σελίδες που χρησιμοποιούν
TLS 1.0 ή TLS 1.1.
Για να τσεκάρετε αν μια ιστοσελίδα τρέχει ή όχι τα παλιά TLS δεν έχετε παρά να μεταβείτε στον παρακάτω σύνδεσμο.
Τα ελάχιστα έσοδα από άλλες πηγές, εκτός των αναζητήσεων μέσω του
Firefox -συμφωνίες με τις μηχανές αναζήτησης- οδήγησαν την Mozilla
Corp.(θυγατρική του Mozilla Foundation), να απολύσει 70 εργαζόμενους
της, μεταξύ των οποίων και ανώτερα στελέχη.
Μπορεί ο Firefoxν να είναι ο 2ος σε χρήση browser, πριν αρχίσει η
επίσημη αναβάθμιση από την Microsoft σε όλες τις εκδόσεις των Windows
του Chrome based Edge, αλλά το μικρό ποσοστό
του -μόλις 9%- και η συνεχής πτώση του μειώνει τα
παραγόμενα έσοδα από αυτόν.
Mozilla chairwoman and interim CEO Mitchell Baker wrote: “Our 2019
plan underestimated how long it would take to build and ship new,
revenue-generating products.
Given that, and all we learned in 2019 about the pace of innovation, we
decided to take a more conservative approach to projecting our revenue
for 2020.
We also agreed to a principle of living within our means, of not spending more than we earn for the foreseeable future.”
Όπως
και να το δει κανείς δυστυχώς βλέπουμε για ακόμη μια φορά ότι πρώτον η
πλειοψηφία των χρηστών δεν νοιάζεται για την ιδιωτικότητά τους παρά μόνο
για την ευκολία τους, δεύτερον ότι το να ανταγωνιστείς στα ίσα με
γίγαντες όπως η Google, βαδίζοντας στα χνάρια τους χωρίς νέο σχέδιο
είναι πολλές φορές ουτοπικό.
Η Mozilla απέσυρε προσωρινά 4 extensions του Firefox, επειδή συνέλεγαν
πολλά επιπλέον δεδομένα, από αυτά που ήταν απαραίτητα για τη λειτουργία
τους. Τα extensions είναι τα Online Security και SafePrice της Avast και
τα αντίστοιχα με την επωνυμία της AVG.
Ο δημιουργός του AdBlock Plus Wladimir Palant -που τα εντόπισε-
ανακάλυψε πως αυτά μάζευαν το ιστορικό περιήγησης, με δεδομένα όπως ο
χρόνος παραμονής σε κάθε site, τα clicks σε αυτά, τα ανοικτά tabs, μέχρι
και την εναλλαγή σε άλλο tab, κατά παράβαση των όρων χρήσης της
Mozilla.
Ο Palant έγραψε για τα ευρήματα του στις 28 Οκτωβρίου, αλλά μόνο μετά
την ενημέρωση της Mozilla στις 2 Δεκεμβρίου, αυτά αποσύρθηκαν μέσα σε 24
ώρες. Επιπλέον και η Opera τα αφαίρεσε από το δικό της store μετά την
ενημέρωσή της. Παρότι τα συγκεκριμένα πρόσθετα παραβιάζουν επίσης τους
όρους χρήσης της Google για τον Chrome, ως τώρα δεν έχουν αφαιρεθεί από
το δικό της extension store.
Αρχής γενομένης από το επόμενο έτος, ο Firefox, ένας από τους
δημοφιλέστερους browsers σε παγκόσμιο επίπεδο, αναμένεται να αποκτήσει
μία νέα έκδοση κάθε τέσσερις εβδομάδες.
Αυτός είναι ο σχεδιασμός
που ανακοίνωσε η Mozilla, για τα πακέτα αναβάθμισης που θα παίρνει
ο Firefox, ενώ ξεκαθάρισε ότι με αυτή τη μέθοδο θα υπάρχει μία εντελώς
νέα έκδοση του Firefox κάθε έξι με οχτώ εβδομάδες. Ο κύριος λόγος που
γίνεται αυτό είναι για να είναι πάντοτε ενημερωμένος ο browser, αλλά και
για να υπάρχει άμεση ανταπόκριση σε προκλήσεις ασφαλείας που ενδέχεται
να εμφανίζονται στο Διαδίκτυο.
Οι τεχνικοί της Mozilla θέλουν να
αυξηθεί ο ρυθμός με τον οποίο γίνεται η ανταπόκριση στις ηλεκτρονικές
απειλές και άλλες προκλήσεις, ενώ τονίζεται ότι ο προγραμματισμός
της Mozilla νικά σε ταχύτητα τον βασικό ανταγωνιστή του Firefox, που δεν
είναι άλλος από τον Google Chrome.
Ο Chrome ανανεώνεται σε ένα σταθερό
ρυθμό των έξι εβδομάδων.
Σε
σύγκριση με τον Google Chrome, o Mozilla Firefox ήταν πίσω στην
ενσωμάτωση νεών Web APIs, κάτι που οι δημιουργοί εφαρμογών είχαν τονίσει
και δημιουργούσε προβλήματα στο εξαιρετικά ανταγωνιστικό περιβάλλον των
φυλλομετρητών του Διαδικτύου.
Σε κάθε περίπτωση, πάντως, από την πλευρά
της Mozilla τονίζεται ότι δεν πρόκειται να επηρεαστεί η διαδικασία της
δοκιμαστικής περιόδου των εφαρμογών και των πειραματικών λειτουργιών που
αναπτύσσονται στο περιβάλλον του Firefox, αφού ο κύκλος ανανέωσης των 4
εβδομάδων δεν είναι δεσμευτικός για τον καθορισμό της χρονικής περιόδου
κατά την οποία θέτει ένας developer σε δοκιμαστική περίοδο μία
λειτουργία ή εφαρμογή που ετοιμάζει.
Η έκδοση
του Mozilla Firefox για τις επιχειρήσεις, η οποία
ονομάζεται Extended Support Release δεν πρόκειται να δει αλλαγές στο
χρονοδιάγραμμα διάθεσης νέων εκδόσεων, η οποία παραμένει στους 12 μήνες
για κάθε νέα έκδοση και στους 3 μήνες για κάθε πακέτο αναβάθμισης. Οι
αλλαγές εκεί είναι πιο περιορισμένες.
O Mozilla Firefox έχει φτάσει πλέον στην έκδοση 68,
η οποία έχει αρκετές βελτιώσεις στο πεδίο των επεκτάσεων, μαζί με μία
νέα διαμόρφωση ανάγνωσης.
Η νέα σκοτεινή διαμόρφωση ανάγνωσης του
Mozilla Firefox 68 βοηθά τη συγκέντρωση για όσους επιλέγουν να
διαβάζουν κείμενα στην οθόνη του υπολογιστή ή του κινητού τους.
Παράλληλα, περιλαμβάνεται μία λίστα με προτεινόμενες επεκτάσεις, ανάλογα
με τις ανάγκες και τις ιδιαίτερες απαιτήσεις του χρήστη. Οι IT managers
μίας επιχείρησης έχουν στη διάθεσή τους περισσότερα εργαλεία
προκειμένου να ρυθμίζουν όλες τις παραμέτρους χρήσης του Firefox σε μία
επιχείρηση. Την ίδια στιγμή, η Mozilla έχει κάνει πιο εύκολη τη
διαδικασία εντοπισμού των κακόβουλων επεκτάσεων, σε περίπτωση που ένας
χρήστης βλέπει μία ύποπτη λειτουργία.
Η καρτέλα των προτεινόμενων
επεκτάσεων περιλαμβάνει εκείνα τα στοιχεία που έχουν την έγκριση των
υπαλλήλων της εταιρείας, ή έχουν συγκεντρώσει θετικά σχόλια από τους
επιμέρους χρήστες ενός από τους πιο δημοφιλείς browsers στο Διαδίκτυο.
Μερικές χρήσιμες και επιπρόσθετες βελτιώσεις του νέου browser
περιλαμβάνουν τη διόρθωση ενός προβλήματος παράλληλης λειτουργίας του
antivirus με HTTPS sites.
Για τη λειτουργία του μικροφώνου και
της κάμερας, o Firefox 68 απαιτεί τη σύνδεση με το πρωτόκολλο HTTPS,
έτσι ώστε να είναι κρυπτογραφημένη και ασφαλής η επικοινωνία με τη χρήση
των δύο αυτών στοιχείων hardware.
H βελτίωση αυτή θεωρείται ως μία από
τις πιο σημαντικές προσθήκες, μιας και έχουν γίνει πολλές αναφορές για
κακόβουλη χρήση της κάμερας και του μικροφώνου στο Διαδίκτυο. Μερικές
ακόμα βελτιώσεις που μπορεί να βρει ο χρήστης του Mozilla Firefox 68
περιλαμβάνουν την μεγαλύτερη συμβατότητα με τον Google Chrome, στοιχείο που εκτιμάται ότι θα ενισχυθεί με την έλευση του Firefox 69.
Σύμφωνα
με τα όσα αναφέρει το ZD Net, o Firefox 68, επιτρέπει την ασφαλέστερη
ταυτοποίηση όσων ασχολούνται με τα κρυπτονομίσματα, αλλά και για σκοπούς
online marketing που συχνά – πυκνά ζητούν την ταυτότητα του κάθε
χρήστη.
Από την περασμένη Παρασκευή, χρήστες του Firefox
αντιμετωπίζουν τεράστιο πρόβλημα με την απενεργοποίηση επεκτάσεων
(add-ons) που χρησιμοποιούν με τον αγαπημένο τους browser όπως
ad-blockers, password managers και άλλων, εξαιτίας ενός ληγμένου
πιστοποιητικού το οποίο δεν ανανεώθηκε στην ώρα του.
Η Mozilla προχώρησε πολύ γρήγορα στη διόρθωση του προβλήματος χωρίς να
απαιτείται το κατέβασμα κάποιας νέας έκδοσης του Firefox, με τη
λειτουργία των επεκτάσεων να ενεργοποιείται και πάλι, όμως αρκετοί
χρήστες μέχρι και σήμερα εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν πρόβλημα, οι
οποίοι χρησιμοποιούν παλιές εκδόσεις του browser. Η τελευταία έκδοση του
Firefox είναι η 66η όμως αρκετοί χρήστες έχουν επιλέξει για διαφόρους
λόγους να χρησιμοποιούν παλιότερη έκδοση, όπως στην περίπτωση που κάποια
επέκταση που χρησιμοποιούν σταμάτησε να ανανεώνεται ή επειδή
χρησιμοποιούν παλιά έκδοση ενός λειτουργικού συστήματος όπως τα Windows
XP.
Ήδη το Twitter έχει γεμίσει από αναφορές χρηστών που εκφράζουν την
απογοήτευσή τους από την κατάσταση που έχει δημιουργηθεί, καλώντας τη
Mozilla να διορθώσει το πρόβλημα και για τις παλαιότερες εκδόσεις του
Firefox, με το ίδρυμα όμως να μην έχει προχωρήσει σε κάποια σχετική
δήλωση. Αν και οι τελευταίες διορθώσεις που κυκλοφόρησε η Mozilla
έλυσαν το πρόβλημα και στη mobile έκδοση για Android, εντούτοις αρκετοί
συνεχίζουν να έχουν θέματα. Σε αναλυτικό άρθρο,
το ίδρυμα Mozilla προτείνει στους χρήστες να αποφύγουν οποιοδήποτε
«κόλπο» προκειμένου να διορθώσουν το πρόβλημα γιατί κάτι τέτοιο μπορεί
να οδηγήσει σε απώλεια δεδομένων ή και σε επέκταση του σε συνδυασμό με
την επίσημη διόρθωση.
Επιπλέον αναφέρει ότι «υπάρχουν εναπομείναντα ζητήματα τα οποία
προσπαθούμε να επιλύσουμε αλλά θέλαμε να κυκλοφορήσουμε τη διόρθωση πριν
την έναρξη της εβδομάδας προκειμένου να μειώσουμε τον αντίκτυπο των
απενεργοποιημένων επεκτάσεων».
Η επερχόμενη έκδοση 66 του Firefox θα αποτρέπει τις ιστοσελίδες από το
να αναπαράγουν αυτομάτως ενοχλητικά ηχητικά κλιπ και βίντεο.
Το νέο αυτό χαρακτηριστικό αναμένεται να εφαρμοστεί μόνο στις
περιπτώσεις που ακούγεται ήχος και θα είναι ενεργοποιημένο εξ ορισμού
στη νέα έκδοση του Firefox.
Οι χρήστες του πασίγνωστου browser βεβαίως
θα έχουν την δυνατότητα εφόσον το επιθυμούν να ενεργοποιήσουν την
δυνατότητα αυτόματης αναπαραγωγής ηχητικού περιεχομένου. Ο οργανισμός
Mozilla πρόκειται να φέρει το συγκεκριμένο χαρακτηριστικό τόσο στην
έκδοση του Firefox στο desktop όσο και στην πλατφόρμα του Android.
Αν και η αυτόματη αναπαραγωγή βίντεο από τις ιστοσελίδες είναι κάτι το
κοινότυπο, σε πολλές περιπτώσεις δεν ακούγεται ήχος από αυτά εκτός και
αν ο χρήστης έχει κάποιου είδους αλληλοεπίδραση μαζί τους. Παρόλα αυτά,
υπάρχουν και ορισμένες ιστοσελίδες που αναπαραγάγουν αυτόματα βίντεο με
ενεργοποιημένο τον ήχο (πριν ο χρήστης έχει κάποιου είδους
αλληλοεπίδραση), αναγκάζοντας τον χρήστη να απενεργοποιήσει τον ήχο στην
συσκευή του ενώ ψάχνει να εντοπίσει την πηγή του ήχου (το ίδιο περίπου
γίνεται όταν έχει ανοιχτές πολλές καρτέλες στον περιηγητή).
Άλλες ιστοσελίδες αναπαραγάγουν ήχο, χωρίς απαραίτητα να υπάρχει βίντεο
–π.χ διαφημίσεις ή κάποιες δηλώσεις- αλλά αυτό βεβαίως δεν τις κάνει
λιγότερο ενοχλητικές και για αυτό ο οργανισμός Mozilla πρόκειται να έχει
ενεργοποιημένο εξ ορισμού το χαρακτηριστικό στις νέες εκδόσεις του
Firefox.
Η μοναδική εξαίρεση θα είναι ο χρήστης να έχει επιτρέψει στην
ιστοσελίδα να έχει πρόσβαση στο μικρόφωνο ή στην κάμερα του. Βεβαίως, αν
ο χρήστης αλληλοεπιδράσει με τον player στο βίντεο θα έχει τη
δυνατότητα να ακούσει ήχο, ακόμα και όταν έχει ενεργοποιημένο το
χαρακτηριστικό στον Firefox.
Η συγκεκριμένη αλλαγή θα έρθει με τον Firefox 66, ο οποίος αναμένεται
να διατεθεί στις 19 Μαρτίου του 2019. Η υλοποίηση που υπάρχει ήδη στην
έκδοση Android του Firefox για το μπλοκάρισμα της αυτόματης αναπαραγωγής
βίντεο θα αντικατασταθεί από τη νέα λειτουργία που θα βρίσκεται και
στην έκδοση desktop.
Σύμφωνα με το The NextWeb
η Mozilla ανακοίνωσε ένα νέο χαρακτηριστικό για τις μελλοντικές
εκδόσεις του Firefox, με στόχο την ενίσχυση της ασφάλειας του χρήστη. Το
νέο security tool, θα κάνει χρήση της βάσης δεδομένων του Troy Hunt ‘Have I Been Pwned‘ (HIBP), για να εντοπίζει διαρροή πληροφοριών μέσω παραβιασμένων λογαριασμών.
The
partnership will allow users to enter an email address to see if their
account was part of a known breach. If so, Firefox Monitor will let them
know the extent of the personal data exposed, as well as offering
recommendations on how to secure their account. Mozilla is also
considering a service that would notify people when new breaches include
their submitted data.
Το όλο εγχείρημα
είναι στην φάση σχεδιασμού και ανάπτυξης, με την Mozilla να εργάζεται με
το HIBP και την Cloudflare για την δημιουργία μιας ασφαλούς και
ανώνυμης μεθόδου για τα δεδομένα των χρηστών.
Το Facebook
αντιμετωπίζει ήδη αρκετά προβλήματα, καθώς πολλά μέτωπα έχουν ανοιχτεί
εναντίον του. Και η Mozilla δίνει ένα ακόμα χτύπημα, με τη μορφή μιας
επέκτασης για το Firefox, που ονομάζεται Facebook Container.
Η
Mozilla έχει σχεδιάσει το addon, για να καταστήσει πιο δύσκολο στο μέσο
κοινωνικής δικτύωσης να εντοπίζει τα δεδομένα των χρηστών του όποτε
θέλει. Η εταιρεία λέει ότι βασίζεται σε τεχνολογίες που υπάρχουν εδώ και
χρόνια, για να βοηθήσουν στη διαχείριση της ιδιωτικότητας και της
ασφάλειας.
Η επέκταση δεν θα μπορέσει να εμποδίσει το Facebook να
παρακολουθήσει τη συμπεριφορά σας στο ίδιο το κοινωνικό δίκτυο. Αυτό που
θα κάνει το Facebook Container είναι να εμποδίζει το Facebook να
εντοπίζει τη δραστηριότητά σας στο διαδίκτυο, εκτός του συστήματός του.
Πώς λειτουργεί το Facebook Container;
Μετά
την εγκατάσταση της επέκτασης, σας αποσυνδέει από το λογαριασμό σας στο
Facebook και διαγράφει όλα τα σχετικά cookies. Όταν θα ξανασυνδεθείτε
στο Facebook, η επέκταση θα το τρέξει σε ένα απομονωμένο container. Το
χρώμα της καρτέλας θα είναι μπλε στην περίπτωση αυτή.
Μετά τη
σύνδεση, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το Facebook όπως συνήθως. Αλλά όταν
κάνετε κλικ σε έναν σύνδεσμο που δεν ανήκει στο Facebook ή επισκέπτεστε
έναν ιστότοπο που δεν ανήκει στο Facebook από τη γραμμή URL, θα
φορτωθεί έξω από τον container. Έτσι, θα εμποδίσει το Facebook να σας
παρακολουθήσει σε άλλους ιστότοπους μέσω cookies τρίτων. Θα είναι πιο
δύσκολο να σας σταλούν διαφημίσεις και άλλα στοχευμένα μηνύματα.
Ωστόσο,
υπάρχουν και ορισμένα αρνητικά στοιχεία. Εάν χρησιμοποιείτε το
λογαριασμό σας στο Facebook για να συνδεθείτε σε διαφορετικούς
ιστότοπους, ίσως αντιμετωπίσετε προβλήματα. Επίσης, τα ενσωματωμένα
σχόλια του Facebook και τα κουμπιά Like στις ιστοσελίδες που
εμφανίζονται σε άλλες καρτέλες του προγράμματος περιήγησης δεν θα
λειτουργήσουν.
Είναι αυτονόητο ότι το Facebook Container θα
αποτρέψει την παρακολούθηση μόνο εάν χρησιμοποιείτε Firefox. Εάν
συνδέεστε στο Facebook μέσω άλλων προγραμμάτων περιήγησης ή συσκευές,
δεν έχει νόημα η εγκατάσταση του εργαλείου.
Εάν ενδιαφέρεστε για την επέκταση Facebook Container, μπορείτε να την κατεβάσετε από αυτό το σύνδεσμο.
Εάν χρησιμοποιείτε το Facebook αλλά όχι τον Firefox ίσως να έχετε πλέον έναν καλό λόγο για να τον εγκαταστήσετε! Ένα νέο πρόσθετο που ετοίμασε η Mozilla για
τον browser της υπόσχεται να προστατεύει τους χρήστες από την
παρακολούθηση του κοινωνικού δικτύου κατά το σερφάρισμά τους στον
παγκόσμιο Ιστό.
Το νέο add-on είναι το Facebook Container
και όταν εγκατασταθεί στον Firefox επιτρέπει την απρόσκοπτη λειτουργία
του Facebook, όμως σταματά τους trackers από το να ακολουθούν τους
χρήστες κατά το σερφάρισμά τους εκτός της πλατφόρμας του.
Το πρόσθετο της Mozilla καταφέρνει να απομονώνει τα
δεδομένα του χρήστη στο Facebook κρατώντας τα σε ένα ξεχωριστό
"container", καθιστώντας έτσι τη δυνατότητα παρακολούθησης μέσω cookies
πολύ πιο δύσκολη.
Όταν εγκαταστήσετε το Facebook Container θα διαγράψει τα cookies και
θα σας αποσυνδέσει από το Facebook. Όταν συνδεθείτε θα ανοίξει τη
σελίδα του Facebook σε μία καρτέλα με μπλε σήμανση, την ένδειξη
"Facebook" και το σύμβολο με το λουκέτο στη μπάρα διεύθυνσης του
Firefox, όπως φαίνεται στην εικόνα.
Εάν χρησιμοποιήσετε τα στοιχεία σας στο Facebook για να εγγραφείτε
και να κάνετε χρήση σε τρίτες υπηρεσίες είναι πιθανό η διαδικασία να μη
λειτουργήσει. Επίσης, δεν θα λειτουργήσουν σε τρίτα web sites οι
ενσωματωμένες υπηρεσίες σχολιασμού που καλούσαν την ταυτότητά σας στο
Facebook. Αυτό είναι λογικό, αφού το Facebook είναι πλέον "απομονωμένο"
στον Firefox. Το Facebook Container αποτρέπει το Facebook από το να
συσχετίζει πληροφορίες για τη δραστηριότητά σας σε τρίτα web sites με
την ταυτότητά σας.
Με την έκδοση του Firefox Quantum, ο
browser της Mozilla έχει αναβαθμισθεί σημαντικά σε ταχύτητα και ντιζάιν.
Τώρα ετοιμάζει ένα νέο χαρακτηριστικό που θα αρέσει σε όσους δίνουν
ιδιαίτερο βάρος στην ασφάλεια: θα ειδοποιεί τους χρήστες αν τα site που
επισκέπτονται έχουν παραβιασθεί.
Η λειτουργία αναπτύσσεται από το Firefox σε συνεργασία με το
"Have I Been Pwned", το δημοφιλές site που ενημερώνει τους χρήστες αν
έχουν κλαπεί από χάκερ οι κωδικοί των λογαριασμών email τους.
Το σχετικό add-on βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο, ωστόσο μπορεί κανείς
να το κατεβάσει από το GitHub και να το προσθέσει στον Firefox, αν
θέλει να το δοκιμάσει. Από την άλλη μεριά, λειτουργεί μόνο στην έκδοση
του browser για προγραμματιστές.
Επίσης, η λειτουργία είναι ακόμη υποτυπώδης, αφού στην επίσκεψη ενός
παραβιασμένου site, απλώς θα βγάλει μία σχετική ειδοποίηση, χωρίς να
αποτρέψει την είσοδο. Και πάλι, όμως, θα δώσε στον χρήστη μία ιδέα πως η
ιστοσελίδα δεν προσφέρει πλήρη ασφάλεια.
Ακόμα κι αν έχετε πάψει να χρησιμοποιείται τον Mozilla Firefox, η νέα έκδοσή του που διατίθεται σήμερα, ίσως σας κάνει να αλλάξετε γνώμη και να του δώσετε ξανά μια ευκαιρία. Αυτό διότι ο Firefox 57 βασίζεται στη νέα και ταχύτατη μηχανή “Quantum”.
Χάρη στις βελτιώσεις που αυτή φέρνει, ο δημοφιλής browser όχι μόνο αναμένεται να είναι αρκετά ταχύτερος από άλλες ανταγωνιστικές εφαρμογές, αλλά και να καταναλώνει σημαντικά λιγότερη μνήμη από παλαιότερες εκδόσεις του.
Πιο συγκεκριμένα, η Mozilla κάνει λόγο για διπλασιασμό των επιδόσεων και έως και 30% χαμηλότερη κατανάλωση μνήμης, επιτεύγματα που οπωσδήποτε είναι εντυπωσιακά - αν και μένει να επιβεβαιωθούν στην πράξη.
Η ακριβής ώρα διάθεσης του νέου Firefox 57 "Quantum" δεν έχει ανακοινωθεί, όμως αυτός αναμένεται εντός της ημέρας.
Δεδομένης της διαφοράς ώρας και του ότι η Mozilla δεν έχει προβεί σε
σχετική ανακοίνωση, θα λέγαμε ότι ο νέος browser ίσως γίνει διαθέσιμος
το απόγευμα. Σε κάθε περίπτωση, αν βιάζεστε, μπορείτε να ελέγχετε αυτή την ιστοσελίδα για νεότερα.
Μπορεί ο Firefox να
αναβαθμίστηκε σημαντικά πρόσφατα και να ανέβασε αρκετά την ταχύτητά
του, ήρθε όμως η ώρα για μια σημαντική αλλαγή που δεν είναι άλλη από την
υποστήριξη VR.
Έτσι, από τις 8 Αυγούστου είναι διαθέσιμη για κατέβασμα η έκδοση 55 του προγράμματος, προσφέροντας πλέον VR web περιεχόμενο για όλους τους χρήστες Windows με HTC Vive ή Oculus Rift.
Η νέα έκδοση του προγράμματος προσφέρει ακόμη ένα νέο εργαλείο (σε μορφή beta) που ονομάζεται Firefox Screenshots και αποθηκεύει αυτόματα στο cloud στιγμιότυπα και μετά τα αντιγράφει στο clipboard σας.
Είναι
αδιαμφισβήτητο το γεγονός ότι ο άλλοτε κραταιός browser βρίσκεται πια
σε δεύτερη, ίσως και τρίτη, μοίρα στη γνωστή «μάχη». Δε θα σταθούμε
ιδιαίτερα στα πώς και τα γιατί, εντούτοις θα αναγνωρίσουμε ότι η αλεπού
υστερεί έναντι του ανταγωνισμού. Ενίοτε και δραματικά.
Εδώ και κάμποσα χρόνια, ο Firefox, η εφαρμογή που κάποτε όριζε τις
εξελίξεις στην πλοήγηση του διαδικτύου, έχει καταλήξει να τις κυνηγά
ασθμαίνοντας, ενώ γίνεται όλο και πιο ορατός ο κίνδυνος να βρεθεί στην
αφάνεια.
Φυσικά, αυτό δεν πέρασε απαρατήρητο από τη μαμά Mozilla, η οποία
έλαβε την -τολμηρή, είναι η αλήθεια- απόφαση να τον διαλύσει σχεδόν στα
εξ ων συνετέθη και να τον δημιουργήσει ξανά. Όσο κι αν φαίνεται
περίεργο, είναι ίσως η πρώτη φορά έπειτα από πολύ καιρό που υπάρχει
ολοκληρωμένο πλάνο για τη δημιουργία ενός σύγχρονου browser, με κάθε
επιλογή να είναι απόλυτα αιτιολογημένη από τεχνικής πλευράς. Ταυτόχρονα,
οι προγραμματιστές φροντίζουν με κάθε δυνατό τρόπο ώστε οι αλλαγές να
επέλθουν ομαλά και να μη βρεθούν ξαφνικά οι χρήστες μπροστά σε κάτι
εντελώς άγνωστο.
Στην πραγματικότητα, η νέα εποχή για τον Firefox σηματοδοτήθηκε από
την επιτάχυνση του κύκλου εκδόσεων και την υιοθέτηση του αποκαλούμενου
«Rapid Release», σύμφωνα με το οποίο προκύπτει μία νέα σταθερή έκδοση
κάθε πέντε με οκτώ εβδομάδες περίπου. Τώρα ο κύκλος αυτός θα επιταχυνθεί
ακόμα περισσότερο, με την αφαίρεση ενός βήματος. Η πορεία των εκδόσεων
ήταν κατά σειρά Nightly -> Aurora (από εδώ προέκυπτε η Developer
Edition) -> Beta -> Stable και στο εξής δε θα βγαίνει η Aurora, με
την Developer να πηγάζει από την εκάστοτε Beta.
Ακολουθώντας την ίδια λογική ως προς την αύξηση της ταχύτητας
ανάπτυξης, δεν προκάλεσε ακριβώς έκπληξη η επιλογή να απαλλαγεί ο
browser από το μικρότερο ξαδερφάκι του, το Thunderbird, με το δεύτερο να
(εξ)αναγκάζεται να ενηλικιωθεί σχετικά απότομα και να ορίσει τη δική
του μοίρα. Αν θέλετε περισσότερες πληροφορίες για αυτό, πεταχτείτε στα
γρήγορα προς το τέλος του άρθρου.
Στη συνέχεια θα δούμε πώς ακριβώς θα μεταμορφωθεί ο Firefox και θα
προσπαθήσουμε να εξηγήσουμε τους λόγους που οδήγησαν στις συγκεκριμένες
αλλαγές. Στόχος δεν είναι να πειστεί κανείς για το αξιόλογο της
συγκεκριμένης εφαρμογής αλλά απλά και μόνο η επαρκής πληροφόρηση. Να
σημειώσουμε εδώ ότι δε θα αναφερθούμε εκτενώς σε όλες τις μεταβολές,
γιατί αρκετές από αυτές είναι σε πρώιμο στάδιο ακόμα. Θα παραμείνουμε
περισσότερο σε αυτές που είναι ήδη εδώ αλλά και σε εκείνες που θα
υλοποιηθούν στο άμεσο μέλλον.
WebExtensions
Ξεκινάμε με κάτι που, πριν καν ολοκληρωθεί, έχει συγκεντρώσει μεγάλο
αριθμό αντιδράσεων, οι οποίες αναμένεται να ενταθούν όσο πλησιάζει η
στιγμή της εφαρμογής του. Πρόκειται για το φαινόμενο «τα πρόσθετά μας
πέθαναν, τα πρόσθετά μας πάνε». Δηλαδή, δεν πάνε ακριβώς. Και οι
αντιδράσεις, αν και κατανοητές, είναι υπερβολικές μερικές φορές, ειδικά
αν αναλογιστεί κανείς την ανάγκη πίσω από αυτή την απόφαση.
Τι θα συμβεί; Ένας αρκετά μεγάλος αριθμός πρόσθετων (add-ons) θα
πάψει να λειτουργεί. Απλά και ξεκάθαρα. Όπως είπαμε, o Firefox αλλάζει
και μία από τις σημαντικότερες αλλαγές είναι η εμφάνιση ενός νέου τύπου
πρόσθετων, των WebExtensions. Αναπόφευκτα, μια τέτοια αλλαγή σημαίνει
ότι ορισμένοι χρήστες θα αναγκαστούν να αναζητήσουν εναλλακτικές λύσεις
για τα πρόσθετα εκείνα που δε θα δουλεύουν πια ή σε ορισμένες
περιπτώσεις να συμβιβαστούν με την έλλειψη αυτών.
Γιατί όμως αποφασίστηκε κάτι τέτοιο; Είναι τρελοί οι προγραμματιστές
και δεν τους ενδιαφέρουν οι χρήστες; Μήπως απλά δεν ξέρουν τι κάνουν;
Εννοείται βέβαια πως δεν ισχύει κάτι από αυτά. Αυτό που ισχύει, χωρίς να
αναλωθούμε σε υπερβολικά τεχνικές αναλύσεις, είναι ότι ο Firefox στα
σωθικά του είναι γερασμένος. Η γλώσσα που χρησιμοποιεί, η XUL, είναι
σχετικά παρωχημένη, είναι δεμένη με την επίσης γερασμένη και
προγραμματισμένη για αντικατάσταση μηχανή Gecko, ενώ δε χρησιμοποιείται
ιδιαίτερα σε περιβάλλοντα εκτός της Mozilla. Αντί λοιπόν να παραμείνουν
δέσμιοι στη συντήρηση της γλώσσας αυτής, επέλεξαν να την αλλάξουν
σταδιακά. Το πρόβλημα όμως είναι ότι τα πρόσθετα χρησιμοποιούν επίσης τη
XUL.
Ας δούμε όμως λίγες περισσότερες λεπτομέρειες, ώστε να καταλάβουμε
καλύτερα το όλο θέμα. Να πούμε πρώτα τα αρνητικά, τι θα χάσουν δηλαδή οι
χρήστες: θα χάσουν προφανώς κάποια από τα πρόσθετα που έχουν συνηθίσει
να χρησιμοποιούν. Αυτό βέβαια δεν είναι απαραίτητο να συμβεί σε όλους.
Αρκετά από τα ήδη υπάρχοντα πρόσθετα έχουν είτε ολοκληρώσει, είτε
ξεκινήσει τη μετατροπή σε WebExtensions. Θα χάσουν επίσης -ανάλογα με
την περίπτωση πάντα- λίγη ή περισσότερη λειτουργικότητα από τα πρόσθετά
τους, ακόμα κι αν αυτά υπάρχουν στη νέα εκδοχή τους. Αυτό το τελευταίο
φαίνεται ιδιαίτερα άσχημο, είναι όμως αναγκαίο αντάλλαγμα για κάτι που
θα κερδηθεί.
Πάμε τώρα σε αυτά που θα μας προσφέρουν τα WebExtensions. Το πρώτο
είναι η διαλειτουργικότητα. Θα χρησιμοποιούν APIs συμβατά με αυτά του
Chrome (και των browsers που βασίζονται στη μηχανή Blink), κάτι που
σημαίνει ότι αφενός μεν τα διαθέσιμα για άλλους browsers πρόσθετα θα
μπορούν να τρέξουν -με κάποιες μικρές αλλαγές- και στον Firefox,
αφετέρου δε κάποιος που θέλει να δημιουργήσει ένα πρόσθετο, δε θα βρεθεί
στο δίλημμα επιλογής browser και θα καταλήξει στον Chrome ως πρωτοπόρο
σε αριθμό χρηστών αλλά θα μπορεί κατ’ ουσίαν να φτιάξει ένα για όλους.
Το δεύτερο σημαντικό στοιχείο που προσμετράται στα θετικά (έχοντας
όμως το «αρνητικό» ότι αποτελεί το αντάλλαγμα που προαναφέραμε) είναι
ότι με τη χρήση των WebExtensions ενισχύεται σημαντικά η ασφάλεια στο
περιβάλλον του browser και η ευελιξία στην ανάπτυξή του. Αρκετά σοβαρός
λόγος για να γίνει η αλλαγή, δε βρίσκετε; Για να συμβούν αυτά όμως, θα
περιοριστούν όσα μπορεί να κάνει ένα πρόσθετο. Με το τωρινό σύστημα και
μέσω της XUL, κάθε πρόσθετο έχει εν δυνάμει απεριόριστη πρόσβαση στον
browser. Αυτό του δίνει πολλές δυνατότητες, τόσες ώστε να μπορεί να
αλλάξει την εμφάνιση της ίδιας της εφαρμογής αλλά και τη λειτουργία της.
Είναι ωραίο, μας αρέσει και το χαίρονται ιδιαίτερα οι «power users»,
δεν αντιλέγει κανένας. Εγκυμονεί κινδύνους όμως. Έχοντας πρόσβαση στα
ενδότερα, ένα κακόβουλο ή απλά κακογραμμένο πρόσθετο -και υπάρχουν
δεκάδες τέτοια- μπορεί από το να αυξήσει σημαντικά την κατανάλωση πόρων
του συστήματος (βλέπε AdBlock) μέχρι και να οδηγήσει στη δημιουργία
κενών στη διαδικτυακή μας ασφάλεια. Επίσης, δεν είναι δυνατό το πέρασμα
σε νεότερη έκδοση του Firefox χωρίς να «σπάσουν» κάποια πρόσθετα.
Αυτά θα επιχειρηθεί να αντιμετωπιστούν με τη μετάβαση στα
WebExtensions. Τα νέα πρόσθετα θα έχουν λιγότερες δυνατότητες, θα είναι
όμως πιο εύκολο για τους προγραμματιστές να γράψουν σωστό κώδικα, άρα
και να έχουμε μελλοντικά πρόσθετα καλύτερης ποιότητας. Θα είναι επίσης
αρκετά πιο ασφαλή, ενώ δε θα μπορούν να «γονατίσουν» τον browser, όπως
συμβαίνει μέχρι τώρα.
Electrolysis
Στη βελτίωση της λειτουργίας της εφαρμογής θα συμβάλει μία ακόμα πολυπόθητη αλλαγή: το Electrolysis (e10s).
Η αλεπού αποκτά επιτέλους τη δυνατότητα να τρέχει τις επιμέρους
διεργασίες της με τρόπο που θα τις κάνει ανεξάρτητες μεταξύ τους, όπως
συμβαίνει ήδη με το αντίπαλο δέος της Google.
Με το υπάρχον μοντέλο, ολόκληρη η λειτουργία του Firefox γίνεται
μονοδιάστατα. Η διεπαφή χρήστη, η διαχείριση των καρτελών, τα πρόσθετα, η
παρουσίαση του διαδικτυακού περιεχομένου, όλα βρίσκονται στον ίδιο
νοητό χώρο και μπορούν να αλληλεπιδρούν. Αυτό παρουσιάζει σοβαρά
μειονεκτήματα. Ένα-δύο ενδεικτικά, που θα τα έχετε συναντήσει σίγουρα
αρκετοί από εσάς, είναι η καθυστέρηση στην απόκριση της διεπαφής (λ.χ.
στο άνοιγμα του μενού) επειδή μια ιστοσελίδα είναι προβληματική ή η
ενημέρωση ότι κάποιο script επηρεάζει αρνητικά τη λειτουργία της
εφαρμογής. Στοιχεία που θα έπρεπε να είναι άσχετα μεταξύ τους, δεν είναι
όμως. Πλέον θα πάψει να υφίσταται κάτι τέτοιο, γιατί τα επιμέρους
συστατικά θα έχουν τη δική τους διεργασία (process). Όλο αυτό θα
ενισχύσει την ταχύτητα και την αποκρισιμότητα του browser, θα αυξήσει
όμως λίγο και την κατανάλωση πόρων.
Με μία σημαντική λεπτομέρεια εδώ: μαθαίνοντας ίσως από τα λάθη των
άλλων, η multiprocess δραστηριότητα του Firefox δε θα λειτουργεί ακριβώς
όπως στον Chrome. Δε θα δημιουργείται δηλαδή ένα process για κάθε νέα
καρτέλα, οδηγώντας την κατανάλωση της RAM σε υπερβολικά επίπεδα.
Αντίθετα, θα υπάρχει συγκεκριμένος αριθμός που θα αναλογεί στις
καρτέλες, άλλος που θα αφορά τα πρόσθετα, τρίτος για τη γραφική διεπαφή
κ.ο.κ. Τεχνικός συμβιβασμός δηλαδή που προσπαθεί να αποφέρει όσα
περισσότερα πλεονεκτήματα μπορεί, προσφέροντας το ελάχιστο δυνατό
αντίτιμο.
Το Electrolysis ενεργοποιήθηκε αρχικά εν είδει δοκιμής για
περιορισμένο αριθμό χρηστών, ο οποίος αυξάνεται σταδιακά, ενώ από την
έκδοση 54 θα είναι προενεργοποιημένο για τους χρήστες εκείνους που δε
χρησιμοποιούν κανένα πρόσθετο. Γιατί μόνο για εκείνους; Ένα
χαρακτηριστικό δείγμα του πόσο απαραίτητες είναι οι αλλαγές και η
εγκατάλειψη του παλιότερου τρόπου λειτουργίας είναι το ότι το
Electrolysis μπλοκάρεται (και απενεργοποιείται αυτόματα) αν
εγκαταστήσουμε κάποιο πρόσθετο που δεν είναι συμβατό αυτό.
Τονίζουμε ότι το ορόσημο είναι η έκδοση 57, η οποία έχει
προγραμματιστεί για τον ερχόμενο Νοέμβριο. Με την έλευσή της, θα είναι
ενεργό για όλους το e10s, πιθανότατα με τέσσερα processes ως προεπιλογή,
και παράλληλα κάθε μη WebExtension πρόσθετο θα αχρηστευθεί. Σε
περίπτωση τώρα που κάποιος χρειαστεί λίγο περισσότερο χρόνο, θα μπορεί
να περάσει στην αντίστοιχη ESR (Έκδοση Εκτεταμένης Υποστήριξης).
Για την εξυπηρέτηση των χρηστών υπάρχει ήδη διαθέσιμη σελίδα όπου καταχωρούνται τα συμβατά πρόσθετα. Υπάρχει επίσης σχετικό tag
στη σελίδα με όλα τα πρόσθετα του Firefox ενώ στις επόμενες εκδόσεις
και μέχρι την οριστική αποπομπή τους θα εμφανίζεται μέσα στον browser η
ένδειξη «LEGACY» δίπλα σε όποιο πρόσθετο δεν είναι συμβατό και θα
γίνεται παραπομπή σε αντίστοιχης λειτουργίας πρόσθετα.
Project Photon
Το Photon είναι ένα σχέδιο για τη ριζική ανανέωση της εμφάνισης του
Firefox. Μέχρι στιγμής, είναι ελάχιστες οι πληροφορίες που έχουν
δημοσιευθεί επ’ αυτού. Έχουμε δει κάποια mockups (σχέδια), τα οποία όμως
δεν ανταποκρίνονται απαραίτητα στο τελικό αποτέλεσμα. Από αυτά που
γνωρίζουμε, η βασική αλλαγή είναι ότι εγκαταλείπεται το Australis. Το
περίγραμμα των καρτελών θα αποκτήσει ξανά το γνώριμο παραλληλόγραμμο
σχήμα ενώ το κουμπί επαναφόρτωσης της σελίδας θα επιστρέψει στην
παλιότερη θέση του. Καταργείται επίσης η μπάρα αναζήτησης. Η λειτουργία
της θα ενσωματωθεί στη γραμμή διεύθυνσης, η οποία με τη σειρά της θα
έχει κεντρική στοίχιση στην όλη εμφάνιση. Θα αλλάξει ακόμα και η
ταξινόμηση του μενού της εφαρμογής, με στροφή σε ένα πιο «παραδοσιακό»
τύπο λίστας αντί του παλιότερου με το πλέγμα εικονιδίων. Φαίνεται δε ότι
θα υπάρξει επιμερισμός, με κάποιες λειτουργίες να παραμένουν κάτω από
το γνωστό «hamburger» κουμπί στο δεξιό άκρο και κάποιες άλλες να
μεταφέρονται σε νέο κουμπί, μέσα στη γραμμή διεύθυνσης. Αλλαγές θα δούμε
και στην ταξινόμηση των ρυθμίσεων, με τα σχετικά υπομενού να γίνονται
λιγότερα σε αριθμό αλλά πιο περιεκτικά.
Γενικότερα, υπάρχει η άποψη ότι ο Firefox θα «Chrom-οποιηθεί»
εμφανισιακά. Η οπτική αυτή ενισχύεται και από το γεγονός ότι δε θα είναι
δυνατή η προσαρμογή της εμφάνισης κατά το δοκούν, όπως μπορούμε να
κάνουμε μέχρι σήμερα, είτε με πρόσθετα όπως το Stylish είτε μέσω του
userChrome.css για τους πιο έμπειρους. Το θέμα παραμένει ανοιχτό για την
ώρα αλλά, σύμφωνα με όσα έχουν αναφερθεί, το userChrome.css θα
λειτουργεί μόνο στις Developer (πρώην Aurora) και Nightly εκδόσεις,
ενδεχομένως και στις Beta. Μένει να δούμε αν όντως θα ισχύσει αυτό ή αν
θα προσφερθεί κάποιος εναλλακτικός τρόπος. Για να λέμε και του στραβού
το δίκιο όμως, τέτοιου είδους επεμβάσεις δε γίνονται συνήθως από το
«μέσο χρήστη». Αυτή η εξέλιξη μπορεί να δυσαρεστήσει τους περισσότερο
ικανούς, ρεαλιστικά όμως εκείνοι δεν είναι ακριβώς το «target group» στο
οποίο θα (πρέπει να) στοχεύσει η Mozilla, αν θέλει να ανακτήσει το
χαμένο έδαφος.
Container Tabs
Άλλη μια κίνηση για την αύξηση της ασφάλειας είναι η εισαγωγή των
Container Tabs. Αυτή είναι μια λειτουργία που θα γίνεται σε συνάρτηση με
το Electrolysis και θα μας επιτρέπει να απομονώνουμε το περιεχόμενο των
καρτελών μας, όχι μόνο ως διεργασία αυτή τη φορά αλλά και από θέμα
ασφάλειας. Κάθε καρτέλα που θα ανοίγει ή θα μεταφέρεται σε container, θα
περιορίζεται στη χρήση διαφορετικών χαρακτηριστικών από τις υπόλοιπες.
Μεταξύ αυτών των χαρακτηριστικών είναι τα cookies και το localStorage
και μελλοντικά θα προστεθούν το ιστορικό και οι σελιδοδείκτες.
Τα Container Tabs είναι ένα από τα βήματα που θα οδηγήσουν στο
μακροπρόθεσμο στόχο της εφαρμογής sanboxing εντός του browser. Προέκυψαν
από τις διάφορες δοκιμές που κάνει η Mozilla μέσω του Test Pilot και
δεν είναι ενεργοποιημένα στην παρούσα φάση. Αν θέλετε να
πειραματιστείτε, μπορείτε να αλλάξετε το πεδίο privacy.userContext.enabled στο about:config
από false σε true. Θα χρειαστεί μία επανεκκίνηση του browser κι έπειτα
θα μπορείτε να τα ενεργοποιήσετε από τη διαδομή File -> New Container
Tab στη μπάρα των μενού, προσθέτοντας το αντίστοιχο εικονίδιο που θα
βρείτε στις επιλογές παραμετροποίησης («hamburger» menu -> Customize)
ή πατώντας στη σχετική επιλογή που θα εμφανίζεται με δεξί κλικ πάνω σε
κάποιο σύνδεσμο
Επί του παρόντος υπάρχουν τέσσερα είδη Container Tabs (Personal,
Work, Banking, Shopping), το καθένα με διαφορετική χρωματική επισήμανση
και εικονίδιο, με δυνατή την προσθαφαίρεση άλλων.
Αφού λοιπόν αναφέραμε τα βασικά, ας μιλήσουμε επιγραμματικά και τις
αλλαγές εκείνες που δε γίνονται ιδιαίτερα αντιληπτές συνήθως ή που η
υλοποίησή τους θα ολοκληρωθεί στο απώτερο μέλλον.
Σε αυτές συμπεριλαμβάνονται η βελτίωση της εμφάνισης και των
παρεχόμενων πληροφοριών στις καρτέλες που μας ειδοποιούν για την ύπαρξη
σφάλματος ή την αδυναμία φόρτωσης του περιεχομένου, όπως επίσης και η
ανάδυση ενός popup που θα μας προειδοποιεί σε περίπτωση που δοκιμάσουμε
να εισάγουμε τα στοιχεία μας σε κάποιο σχετικό πεδίο αλλά η σύνδεση με
την αντίστοιχη σελίδα δεν είναι ασφαλής. Επιπρόσθετα, θα υπάρχει ένα νέο
μενού όπου θα μπορούμε να επιλέξουμε να τρέχει ο Firefox με
βελτιστοποιημένες ρυθμίσεις απόδοσης για το hardware μας. Θα έχουμε
ακόμα και δύο νέα, περισσότερο συμπαγή οπτικά, θέματα αλλά κι ένα νέο
τρόπο λήψης στιγμιοτύπων. Φαίνεται τέλος ότι θα υπάρχει και ενσωματωμένη
λειτουργία FlashBlock.
Δε θα μπορούσαμε φυσικά να παραλείψουμε το σχέδιο-ομπρέλα που βρίσκεται πίσω από όλα τα προαναφερθέντα. Ο λόγος για το Quantum Project,
ένα μεγάλο έργο που θα βασίζεται σε μια νέα, καλύτερη γλώσσα
προγραμματισμού (Rust) και σε μια επίσης ολοκαίνουργια μηχανή σχεδίασης
περιεχομένου (Servo). Με αυτή την προσπάθεια, η Mozilla φιλοδοξεί να
προσδώσει στον Firefox δυνατότητες που θα εκτοξεύσουν την απόδοσή του σε
πρωτόγνωρα επίπεδα και ευελπιστεί αυτό να συμβάλει στην υιοθέτησή του
από μεγαλύτερο αριθμό χρηστών. Καταλαβαίνετε όμως ότι κάτι τέτοιο δε
μπορεί να συμβεί από τη μία στιγμή στην άλλη. Οι τεχνικές απαιτήσεις
είναι πολλές, το ίδιο και η δουλειά που θα χρειαστεί (και έχει ήδη
ξεκινήσει). Είναι πάντως ένα θέμα που θα μας απασχολήσει σίγουρα στο
μέλλον.
Και το Thunderbird;
Φτάνοντας στο τέλος, θα ασχοληθούμε και με το Thunderbird. Είχαμε πει παλιότερα
ότι υπάρχουν κάποιες ζυμώσεις στο εσωτερικό της Mozilla, με αφορμή την
πρόθεση να επικεντρώσουν κάθε προσπάθεια και πόρο στη βελτίωση του
Firefox αλλά και το γεγονός ότι η αντίστοιχη ομάδα του Thunderbird δεν
ήταν σε θέση να ακολουθήσει τις εξελίξεις με την ίδια ταχύτητα. Προέκυψε
έτσι μια κατάσταση όπου αναζητήθηκε νέα στέγη για το πουλάκι. Οι
συζητήσεις κράτησαν πολύ, διότι η Mozilla δεν επιθυμούσε απλά να το
παρατήσει αλλά προσπάθησε να βρει τις καλύτερες δυνατές συνθήκες για
εκείνο.
Και τις βρήκε, στον εαυτό της. Αυτό που αποφασίστηκε είναι ότι το
Thunderbird θα παραμείνει υπό τη σκέπη του Mozilla Foundation όσον αφορά
το οικονομικό αλλά και το νομικό σκέλος, μόνο που τώρα πια θα ισχύουν
τρεις πολύ συγκεκριμένοι όροι.
Σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση, το Συμβούλιο του Thunderbird και το
Ίδρυμα Mozilla θα πρέπει να διατηρούν καλές σχέσεις συνεργασίας.
Υποχρεώνεται επίσης το Συμβούλιο να σημειώσει σε εύλογο χρονικό διάστημα
σημαντική πρόοδο στο θέμα της λειτουργικής και της τεχνικής
ανεξαρτησίας του από τη Mozilla Corporation (το νομικό πρόσωπο που
φροντίζει για την παροχή πόρων και την εύρυθμη λειτουργία του
Ιδρύματος). Συμφωνήθηκε ακόμα ότι η κάθε πλευρά θα έχει τη δυνατότητα να
ειδοποιήσει σε διάστημα όχι μικρότερο των έξι μηνών την άλλη, εάν
επιθυμεί να διακοπεί ο ρόλος του Ιδρύματος.
Όπως συνεχίζει η ανακοίνωση, η Mozilla δύναται να ενεργοποιήσει τον
τρίτο όρο αν και εφόσον δεν εφαρμοστούν οι δύο άλλοι. Σε αυτό το
ενδεχόμενο, το Thunderbird θα πρέπει οπωσδήποτε να «μετακομίσει» μετά το
πέρας έξι μηνών.
Ευχάριστη κατάληξη λοιπόν για τον mail client. Θα εξακολουθήσει να
μένει στο πατρικό του, έφτασε όμως η ώρα να αποδείξει την αξία του και
να πάψει να τρώει από τα έτοιμα. Αναμένουμε περαιτέρω εξελίξεις. Κι αν
κάποιος θεωρεί ότι η εφαρμογή αυτή δεν είναι και τόσο σημαντική, θα
πούμε απλά ότι ο αριθμός των χρηστών του Thunderbird αυτή τη στιγμή και
παρά τα προβλήματα που υπήρξαν στον παρελθόν και την επιβραδυμένη
ανάπτυξή του, αγγίζει τα 25 εκατομμύρια.
Η Mozilla ανακοίνωσε την νέα έκδοση του Firefox browser, η οποία
είναι ταχύτερη και καταναλώνει λιγότερη μνήμη ενώ δημιουργεί ξεχωριστές
διεργασίες αν tab. Όμως τι κάνετε αν είναι απενεργοποιημένο σε εσάς που
λάβατε το upgrade σε Firefox 54;Οι χρήστες των Linux διανομών, λογικά έχουν λάβει την νέα έκδοση του Firefox η οποία είναι αισθητά ταχύτερη και ελαφρότερη σε σχέση με τις παλιότερες εκδόσεις.
Firefox Multiprocess Windows
Μια από τις σημαντικότερες προσθήκες είναι το multiprocessing (ένα χαρακτηριστικό που το Google Chrome, διαθέτει εδώ και καιρό) το οποίο μπορείτε να ελέγξετε αν είναι ενεργό, γράφοντας στην μπάρα των διευθύνσεων :
about:support
Σε περίπτωση που δείτε στην εγγραφή «Multiprocess Windows«: Disabled τότε σημαίνει ότι έχετε κάποιο plugin – extention που το εμποδίζει.
Αυτό που πρέπει να κάνετε είναι να βρείτε πιο είναι και να το
απενεργοποιείσετε και έπειτα να επανεκκινήσετε τον Firefox. Στην
περίπτωση του Ubuntu φαίνεται ότι υπάρχει το extention: Ubuntu
Modification το οποίο μπορείτε να απενεργοποιήσετε. Αν έχετε κάποια άλλη
διανομή τότε μπορείτε να απενεργοποιήσετε όλα τα extention και να
ενεργοποιείτε μια μια μέχρι να βρείτε πιο απο αυτό το κάνει disabled.
Επειδή είναι μια νέα δυνατότητα (αν και το δουλεύανε χρόνια) πολλά
extension ακόμα δεν το υποστηρίζουν με αποτέλεσμα για να μην
δημιουργηθεί αστάθεια, απενεργοποιείται αυτόματα. Στην περίπτωσή μου,
στο Antergos, είχα το Unload Tabs Extension το οποίο μόλις το
απενεργοποίησα, το Multiprocess Windows έγινε enabled.
Ο Nick Nguyen, product vice president του Firefox, αναφέρει για αυτό το χαρακτηριστικό στο blog σχετικά με την νέα έκδοση του Firefox:
Διαχωρίζοντας τα tabs σε διαφορετικές διεργασίες, εκμεταλλευόμαστε καλύτερα το hardware του υπολογιστή σας
Χαμηλότερη κατανάλωση μνήμης
Όπως φαίνεται και στην παραπάνω εικόνα, από τις μετρήσεις που κάνανε o νέος Firefox χρησιμοποιεί λιγότερη μνήμη από τους άλλους browser.
Εάν είστε από αυτούς που έχετε παρατηρήσει στο παρελθόν την χρήση της
μνήμης RAM από τον Firefox, ξανα τσεκάρετε το λίγο και θα δείτε
διαφορά. Όπως είχα γράψει σε παλιότερο άρθρο, για το πως βρίσκετε πόση μνήμη καταναλώνει η κάθε web σελίδα που επισκέπτεστε ανοίξετε τα tab σας όπως κάνετε καθημερινά και πηγαίνετε να το ελέγξετε στο about:memory όπου, όπως είπαμε στο προηγούμενο άρθρο, θα πατήσετε measure και θα δείτε την διαφορά με τις παλιότερες μετρήσεις σας.
Επίλογος
Όλα τα παραπάνω, μπορεί για κάποιους να είναι ενδεικτικά ότι ο
βασιλιάς των browser να επέστρεψε, προσωπικά ο λόγος για τον οποίο
χρησιμοποιώ τον Mozilla Firefox είναι ιδεολογικός και όχι επειδή τώρα
απέκτησε όλα τα παραπάνω.
Η Mozilla, είναι ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός ο οποίος έφερε το
ανοιχτό Web, τα ανοιχτά πρωτόκολλα και το ανεξάρτητο browser από κάθε
ιδιοκτησία ενώ ταυτόχρονα μας γλύτωσε στο παρά πέντε από ένα «ιδιόκτητο
Internet». Επομένως το ελάχιστο που μπορούσα να κάνω, είναι να
χρησιμοποιώ τον Firefox (και να υπομένω όλα τα στραβά του στο παρελθόν)
για να γίνει ακόμη καλύτερος.
Δύο χρόνια πριν το ίδρυμα Mozilla ανακοίνωσε την απόφαση του να ψάξει νέα στέγη για τον δημοφιλή email client Thunderbird,
εξαιτίας του "βάρους" της συντήρησης του στους developers του Firefox.
Για την ώρα όμως αυτό δεν θα γίνει πραγματικότητα, αφού η Mozilla θα
συνεχίσει να είναι το νομικό, οικονομικό και δημιουργικό "σπίτι" του
Thunderbird, με προυποθέσεις.
Συγκεκριμένα θα πρέπει η ομάδα διαχείρισης του email client, να διατηρεί
μια καλή σχέση συνεργασίας με την ηγεσία του ιδρύματος Mozilla, ενώ
παράλληλα θα πρέπει να εργαστεί επάνω στην μείωση της λειτουργικής και
τεχνολογικής εξάρτησης του από αυτό.
Το Thunderbird Council ήδη έχει έσοδα από δωρεές των χρηστών του, που
χαρακτηρίζονται σαν ένα ισχυρό ρεύμα εσόδων και μελλοντικά θέλει να
σταματήσει την εξάρτηση του από την rendering engine Gecko του Mozilla.
As a first step toward operational independence, the Thunderbird
Council has been soliciting donations from users, which Kewisch says has
become "a strong revenue stream" that is helping to pay for servers and
staff.
"Our infrastructure is moving to thunderbird.net and we’re already
running some Thunderbird-only services, like the ISPDB (used for auto
configuring users’ e-mail accounts), on our own," he writes.
In the long-term, the Thunderbird Council would also like to end its
reliance on Mozilla's Gecko rendering engine, but for the foreseeable
future, the e-mail client will continue to use Gecko and to stay close
to Mozilla "in the hope that it gives us better access to people who can
help us plan for and sort through Gecko-driven incompatibilities."
H Mozilla ανακοίνωσε ότι ξεκίνησε τη διάθεση μίας διόρθωσης για ένα
κενό ασφαλείας στον Firefox που εξέθετε τους χρήστες του Tor.
Σύμφωνα με το Slashgear, το κενό ασφαλείας στον Firefox browser, είχε
ως αποτέλεσμα να στερεί την ανωνυμία από τους χρήστες του δικτύου Tor.
Μάλιστα, το κενό αυτό θα μπορούσε να το χειραγωγήσει κανείς, προκειμένου
να βρει την πραγματική ταυτότητα των χρηστών του δικτύου Tor,
δυνατότητα που θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν οι Αρχές για να
εντοπίσουν άτομα που τους ενδιαφέρουν. Το κενό ασφαλείας αφορούσε τόσο
σε υπολογιστές με λειτουργικό σύστημα Linux και Windows, όσο και σε
εκείνους με λειτουργικό Mac OS.
Το κενό ασφαλείας έγινε γνωστό από τους ίδιους τους χρήστες του
δικτύου Tor και άμεσα η Mozilla φρόντισε να προβεί στις απαραίτητες
κινήσεις για να το διορθώσει. Δεν είναι σαφές το ποιος κρύβεται πίσω από
το κενό ασφαλείας αυτό, αλλά πολλοί είναι εκείνοι που υποπτεύονται το
FBI. Μέσα από το κενό ασφαλείας θα μπορούσε κανείς να εντοπίσει όχι μόνο
τη διεύθυνση MAC, αλλά και τη διεύθυνση IP ενός χρήστη του δικτύου Tor.
Η διόρθωση του κενού ασφαλείας στον Firefox θα ξεκινήσει σύντομα,
σύμφωνα με το Slashgear και θα εγκατασταθεί αυτόματα στον browser του
κάθε χρήστη μέσα από το κατάλληλο update.
Το νέο χαρακτηριστικό που θα αλλάξει ριζικά την εμπειρία χρήσης του Web.
Το πρόγραμμα Electrolysis (ή αλλιώς e10s) της Mozilla ανακοινώθηκε για πρώτη φορά το 2009, με στόχο τη μετατροπή του Firefox
browser σε μια multiple-process εφαρμογή. Ωστόσο, το εγχείρημα πάγωσε
μέχρι το 2015, όπου αποφασίστηκε τελικά η συνέχιση της ανάπτυξής του.
Με τη beta 48 του Firefox,
όποιος επιθυμεί, μπορεί να δοκιμάσει το νέο αυτό χαρακτηριστικό, που η
Mozilla περιγράφει ως «τη μεγαλύτερη αλλαγή που έγινε ποτέ στον
Firefox».
Με απλά λόγια, η νέα αυτή αρχιτεκτονική επιτρέπει στον Firefox
browser να λειτουργεί ως ένα σύνολο δύο διαφορετικών αυτόνομων
τμημάτων, με το ένα να εκτελεί εργασίες σχετικές με Web περιεχόμενο, ενώ
το άλλο να διαχειρίζεται το User Interface. Η προσέγγιση αυτή θα
ωφελήσει σημαντικά τον browser, βελτιώνοντας την ταχύτητα, αλλά και την ασφάλειά του.
Ο Asa Dotzler, developer της Mozilla, αναφέρει: «Αν
χωριστεί το UI από το περιεχόμενο, όταν μια σελίδα καταναλώνει
υπερβολικά πολλούς πόρους συστήματος, οι υπόλοιπες καρτέλες σας, τα
κουμπιά και τα μενού, δεν θα πάψουν να αποκρίνονται».
Αρχικά, το νέο χαρακτηριστικό αναμένεται να διατεθεί στο 48% της
βάσης χρηστών του browser, ενώ από την αναβάθμιση θα εξαιρεθούν προς το
παρόν ορισμένες ειδικές κατηγορίες, όπως για παράδειγμα οι χρήστες
συστημάτων με Windows XP.